Тешле теш нәрсә ул?

Тешле тәгәрмәчләр - заманча машина төзелешенең төп элементлары, алар сәгатьләрдән һәм автомобильләрдән алып сәнәгать җиһазларына һәм аэрокосмик системаларга кадәр һәр нәрсәдә кулланыла. Һәрбер тәгәрмәчнең үзәгендә аның иң мөһим үзенчәлеге - тешле тәгәрмәч ята. Тешле тәгәрмәчләрнең төзелешен, функциясен һәм әһәмиятен аңлау, тәгәрмәчләрнең энергияне ничек нәтиҗәле һәм ышанычлы рәвештә күпсанлы кушымталарда тапшыруы турында кыйммәтле мәгълүмат бирә.

Тешле теш билгеләмәсе

Тешле теш - тешле тәгәрмәчнең әйләнәсендәге аерым чыгып торган өлеш. Ике тешле тәгәрмәч бергә тоташканда, аларның тешләре төгәл схема буенча бер-берсенә бәйләнә, бу әйләнү хәрәкәтен һәм моментны бер валдан икенчесенә тапшырырга мөмкинлек бирә. Һәр теш шома тоташуны, минималь ышкылуны һәм тигез тизлек нисбәтен тәэмин итү өчен инволют профиле дип аталган билгеле бер форма белән җентекләп эшләнгән. Дөрес эшләнгән тешләр булмаса, тешле тәгәрмәчләр тайып яки кысылып калыр иде, бу хәрәкәтне төгәл тапшыруны мөмкин түгел итә.

Структура һәм геометрия

Тешле тешнең геометриясе берничә төп параметр белән җентекләп билгеләнә. Өстәмә тешнең адым түгәрәге өстендәге биеклеген күрсәтә, ә дедендум - аның астындагы тирәнлекне аңлата. Адым түгәрәге үзе - челтәрле тешле тешләр арасындагы эффектив бәйләнеш ноктасын күрсәтүче уйдырма түгәрәк. Башка мөһим үлчәмнәргә басым почмагы, теш калынлыгы һәм модуль яки диаметраль адым керә, алар төрле кушымталарда тешле теш конструкциясен стандартлаштырырга ярдәм итә.

Тешле тешнең формасы очраклы түгел. Эволют профиле - заманча тешле тәгәрмәчләрдә кулланыла торган иң киң таралган форма, чөнки ул тешле тәгәрмәчләргә үзәкләр арасындагы ераклыкка карамастан даими тизлек нисбәтен сакларга мөмкинлек бирә. Бу тешле тәгәрмәчләр дөрес урнашкан очракта, аларның хәрәкәте шома һәм нәтиҗәле булып калачак дигәнне аңлата.

Тешле тешләрнең функцияләре

Тешле теш механик системада берничә мөһим функция башкара:

1. Хәрәкәт тапшыруы – Тешле тешләр валлар арасында әйләнү хәрәкәтен тапшыру өчен бер-берсенә тоташа.

2. Момент тапшыруы – Челтәрләр ярдәмендә тешле дөңгәлләр механик көчне нәтиҗәле рәвештә тапшырырга мөмкинлек бирә, бу исә машиналарга авыр йөкләрне күтәрергә мөмкинлек бирә.

3. Тизлекне һәм юнәлешне контрольдә тоту – Тешле тешләрнең зурлыгы һәм саны тизлекне кимүне яки арттыруны, шулай ук ​​әйләнү юнәлешен билгели.

4. Йөкләнеш бүленеше – Тешләр контакт көчләрен тигез бүлә, тузуны киметә һәм хезмәт итү вакытын озайта.

Тешле теш төрләре

Тешле тәгәрмәчләр төренә карап төрлечә булырга мөмкин.Шпорлы шестернялар туры тешләре күчәренә параллель урнашкан, бу аларны гади итә, ләкин югары тизлектә бераз шау-шулы итә.Спиральле шестерняларпочмаклы тешләр белән җиһазландырылган, алар әкренләп тоташа һәм тавышны киметә, шул ук вакытта югарырак йөк күтәрүчәнлеккә мөмкинлек бирә.Конуслы шестернялартешләре кисешкән валларда челтәр рәвешендә булырга тиеш, әчервейлы шестерняларюгары редукция коэффициентлары өчен винтсыман тешләр кулланыгыз. Икеләтә спираль (балык сөяге) тешле тәгәрмәчләр:
Капма-каршы почмаклы ике рәт спираль тешләрдән тора. Бу конфигурация бер спираль тешле тәгәрмәчләр тарафыннан барлыкка китерелгән күчәр көчен юкка чыгара, югары момент куллану һәм зуррак тотрыклылык мөмкинлеген бирә.

Эчке шестернялар:
Боҗра яки цилиндр эчендә киселгән тешләр үзенчәлекләре. Алар тышкы тешле тәгәрмәчләр белән челтәрләштереп, планетар тешле тәгәрмәч системалары кебек компакт конструкцияләрдә кулланыла.
Тырнак һәм пиньон тешләре
Тасвирлама: Туры тешле яссы такта (рейка) түгәрәк шестерня (шпилька) белән челтәрләнгән.
Характеристикалары:
Әйләнү хәрәкәтен сызыклы хәрәкәткә һәм киресенчә үзгәртә.
Руль системаларында һәм сызыклы приводларда кулланыла

Һәрбер дизайн теш геометриясен билгеле бер кушымталарга һәм эшчәнлек ихтыяҗларына туры китереп көйли.

Материаллар һәм ныклык

Тешле тешләр даими көчәнешкә, ышкылуга һәм контакт басымына чыдам булганлыктан, материал сайлау бик мөһим. Корыч эретмәләре ныклыгы һәм тузуга чыдамлыгы аркасында киң кулланыла, ә карбюризацияләү, нитридлаштыру яки дроб белән пычак белән эшкәртү кебек өслек эшкәртүләре катылыкны һәм арыганлык гомерен арттыра. Җиңелрәк кулланылышларда авырлыкны һәм тавышны киметү өчен пластик яки алюминий кебек материаллар кулланылырга мөмкин.

Заманча инженериядә әһәмияте

Тешле теш, бөтен машина белән чагыштырганда кечкенә булса да, механик системаларның эшчәнлеген, нәтиҗәлелеген һәм ышанычлылыгын билгели. Начар проектланган яки җитештерелгән тешле тешләр артык тибрәнү, шау-шу, тиз тузу яки хәтта һәлакәтле ватылу китерергә мөмкин. Шуңа күрә сәнәгать предприятиеләре җитештерү вакытында тешле тешләрне төгәл эшкәртүгә, шлифовкалауга һәм тикшерүгә зур игътибар бирәләр.