Күчмә күперләр, мәсәлән, бакуляр, әйләндергеч һәм күтәргеч күперләр, шома һәм нәтиҗәле хәрәкәт итүне тәэмин итү өчен катлаулы механизмнарга таяна. Тешле тәгәрмәчләр көч тапшыруда, хәрәкәтне контрольдә тотуда һәм күпернең эш куркынычсызлыгын тәэмин итүдә мөһим роль уйный. Конкрет механизмга һәм йөкләнеш таләпләренә карап, төрле типтагы шестернялар кулланыла. Түбәндә күчмә күпер җиһазларында кулланыла торган төп шестерняларның кайберләре китерелгән.

1. Шпорлы тешле тәгәрмәчләр

Шпорлы шестернялархәрәкәтләнә торган күпер җиһазларында иң гади һәм иң еш кулланыла торган шестерняларның берсе. Аларның туры тешләре бар һәм алар параллель валлар арасында хәрәкәтне күчерү өчен кулланыла. Бу шестернялар минималь хезмәт күрсәтү белән югары йөкләнешле тапшыру таләп ителгән кушымталар өчен идеаль. Шпорлы шестернялар еш кына базаль күперләрнең төп йөртү механизмнарында кулланыла.

2. Спиральле шестернялар

Спиральле шестерняларшпильлы тешле тәгәрмәчләргә охшаган, ләкин почмаклы тешләре бар, бу шомарак һәм тынычрак эшләү мөмкинлеген бирә. Авыш тешләр бәрелү көчәнешен киметә һәм йөкләнешне яхшырак бүлешүгә мөмкинлек бирә. Бу тешле тәгәрмәчләр гадәттә хәрәкәтләнүче күперле привод системаларында очрый, анда ныклык һәм тавыш дәрәҗәсен киметү таләп ителә.

3. Конуслы тешле тәгәрмәчләр

Конуслы шестерняларгадәттә 90 градус почмакта кисешкән валлар арасында көч тапшырырга кирәк булган кушымталарда кулланыла. Бу шестернялар күпер механизмнарында әйләнү көче юнәлешен көйләү өчен бик мөһим. Бөгелгән тешләре булган спираль конуслы шестернялар еш кына нәтиҗәлелекне арттыру һәм шомарак эшләү өчен кулланыла.

4. Чүкечле тешле тәгәрмәчләр

Чүчкән шестерняларчервейдан (винтсыман шестерня) һәм червей тәгәрмәченнән тора. Бу җайланма югары момент тапшыру һәм үз-үзен бикләү мөмкинлекләренә ирешү, көтелмәгән хәрәкәтне булдырмау өчен хәрәкәтләнә торган күперләрдә кулланыла. Червейдан ясалган шестернялар, бигрәк тә, күтәрү механизмнарында һәм тормоз системаларында файдалы, күпернең контрольдә тотылган һәм куркынычсыз эшләвен тәэмин итә.

5. Тиркәле һәм шестернялы шестернялар

Тирле һәм шестернялы шестернялар әйләнү хәрәкәтен сызыклы хәрәкәткә әйләндерә. Күчерелә торган күпер кушымталарында алар еш кына күпер өлешләрен төгәл күтәрү яки шуышу өчен кулланыла. Бу төр шестернялар гадәттә вертикаль күтәрү күперләрендә очрый, анда күпернең зур өлешләрен шома күтәрергә һәм төшерергә кирәк.

6. Планетар тешле тәгәрмәчләр

Планетар шестернялар үзәк кояш шестернясыннан, тирә-юньдәге планета шестерняларыннан һәм тышкы боҗра шестернясыннан тора. Бу компакт һәм нәтиҗәле шестерня системасы югары момент һәм нәтиҗәле көч тапшыру таләп ителгән күпер җиһазларында кулланыла. Бу шестернялар авыр йөкләр өчен, мәсәлән, төп күперләрдәге зур каршы авырлык механизмнары өчен идеаль.

Күчерелә торган күпер җиһазларында кулланыла торган шестернялар нык, ышанычлы һәм югары йөкләнешләргә чыдам булырга тиеш. Шпорлы шестернялар, спираль шестернялар, конуслы шестернялар, червей шестернялары, рейка һәм пиньон системалары, һәм планетар шестернялар - болар барысы да төрле типтагы күчәрелә торган күперләрнең шома эшләвен тәэмин итүдә мөһим роль уйныйлар. Һәр механизм өчен тиешле шестерняларны сайлап, инженерлар күпер системаларының эшчәнлеген оптимальләштерә, нәтиҗәлелеген арттыра һәм гомер озынлыгын арттыра алалар.